Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği alanında önemli bir sorun olan iş kazaları, hem can kayıplarına hem de ciddi ekonomik kayıplara yol açıyor. Aydın’da bu alanda hizmet veren Polat OSGB’den yapılan açıklamalara göre, kazaların büyük çoğunluğunun (%90) gerekli tedbirlerin alınmamasından veya önemsenmemesinden kaynaklandığı belirtildi. İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, iş güvenliği önlemlerinin bir maliyet kalemi değil, geleceğe yapılan kritik bir yatırım olduğunu vurguladı.

İş Kazaları ve Ekonomik Boyutu

Trafik kazalarının ardından en çok can ve mal kaybına neden olan iş kazaları, ülke ekonomisi için de ciddi bir yük oluşturuyor. Yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı tahmin edilen bu kazaların önlenmesi için atılacak adımlar, hem insani hem de ekonomik açıdan büyük fayda sağlayacaktır. Emin Tükel, mevcut verilerin, alınan tedbirlerin bir masraf değil, aksine büyük bir yatırım olduğunu net bir şekilde ortaya koyduğunu ifade etti. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 2013 yılından bu yana yürürlükte olduğunu ve 2025 itibarıyla tüm iş yerlerini kapsadığını hatırlatan Tükel, bu süreçte iş güvenliğinin öneminin daha iyi anlaşıldığını belirtti.

Tedbirler Alınsa 7.5 Milyar Dolar Tasarruf Sağlanabilir

İş kazalarının istatistiksel verilerine bakıldığında, Türkiye’nin Avrupa ülkeleri arasında maalesef üst sıralarda yer aldığı görülüyor. Tükel, bu kazaların ülke ekonomisine getirdiği 10 milyar dolarlık yıllık maliyetin sadece yüzde 25’inin önleyici tedbirlere harcanması durumunda, hem can kayıplarının ve acıların önüne geçilebileceğini hem de ülke ekonomisine 7.5 milyar dolar ek katkı sağlanabileceğini söyledi. Bu durum, alınacak basit önlemlerin bile ne kadar büyük farklar yaratabileceğinin altını çiziyor.

Farkındalık Eksikliği ve ‘Bana Bir Şey Olmaz’ Sendromu

Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki en büyük zorluklardan birinin ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu belirtti. İşverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görme eğiliminde olduğunu ancak alınmayan her önlemin, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açtığını vurguladı. Tükel, ‘Bana bir şey olmaz’ anlayışının, çalışanlar arasındaki yaygın bir risk alma davranışı olduğunu ve bunun iş kazaları oranlarını artıran en önemli faktörlerden biri olduğunu dile getirdi. Kişisel koruyucu donanımların (KKD) kullanılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumar olduğunu ve bu kumarın kaybedeninin genellikle çalışanlar olduğunu söyledi.

Basit Önlemlerle Pek Çok Kaza Engellenebilir

Tükel, birçok ağır yaralanma ve ölümle sonuçlanan iş kazasının, basit ve temel önlemlerin alınmasıyla engellenebileceğini örneklerle açıkladı. Elektrik panolarının düzenli kontrolü, makine koruyucularının yerinde olması, yüksekte çalışma ekipmanlarının uygunluğu ve standartlara uyumu, kimyasal etiketlerinin güncelliği ve çalışanlara verilen düzenli eğitimler gibi adımların, kazaları büyük ölçüde azaltacağını belirtti. İş güvenliği uzmanı olarak, işverenlerin ve çalışanların İSG kurallarına sadece formalite gereği değil, gerçekten riayet etmesi gerektiğini söyledi.